دوشنبه ٣٠ بهمن ١٣٩٦
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
اوقات شرعی
صفحه اصلي > هم اندیشی اساتید 
اخبار > تحصن در دانشگاه تهران
 


 

    يکشنبه ٨ بهمن ١٣٩٦                       

                        تحصن در دانشگاه تهران:                           

تحصن در دانشگاه تهران

این اقدام دولت با واکنش‌های مختلفی مواجه شد اما مهم‌ترین واکنش که منجر به عقب نشینی دولت شد، تحصنی بود که در دانشگاه تهران به راه افتاد.

 

 

4 بهمن 1357 خبر بسته شدن فرودگاه‌های کشور از طرف نخست‌وزیر شاپور بختیار اعلام شد. روز 30 دی ماه امام خمینی در اطلاعیه‌ای اعلام کرده بودند "اینجانب ان‌شاءاللّه‌ تعالی بزودی به شما می‌پیوندم تا در خدمت شما باشم و با همت شجاعانه شما به رفع مشکلات کوشا بوده و با هم‌صدا و هم‌قدم شدن همه اقشار ملت بر فسادها غلبه کنیم." اما دولت بختیار، برای جلوگیری از ورود امام به کلیه شرکت‏‌های هواپیمایی بین‌المللی اعلام کرد که به تهران پرواز نکنند.علاوه بر این تعداد زیادی تانک و زره‌‏پوش در فرودگاه مهرآباد تهران مستقر شدند و کلیه فرودگاه‏‌های کشور سه روز بسته اعلام شد و در نتیجه سفر امام به تهران به تعویق افتاد.

این اقدام دولت با واکنش‌های مختلفی مواجه شد اما مهم‌ترین واکنش که منجر به عقب نشینی دولت شد، تحصنی بود که در دانشگاه تهران به راه افتاد.

برخی از روحانیان که در اوایل بهمن‌ماه 1357 از سراسر کشور برای استقبال از امام خمینی(ره) راهی تهران شده بودند، در هفتم بهمن 1357 در مدرسه رفاه گردهم آمدند، آنان در اعتراض به ممانعت شاپور بختیار از ورود امام خمینی(ره) به ایران، تصمیم به تحصن در مسجد دانشگاه تهران گرفتند. این تحصن از ساعت 9 صبح هشتم بهمن 1357 آغاز شد. روزنامه کیهان در گزارشی نوشت: «تحصن با حضور چهل روحانی آغاز شد و در ادامه صدها روحانی دیگر به این تحصن پیوستند و علاوه بر روحانیون مبارز تهران، نمایندگان روحانیون مبارز شهرستان‏ها و عده‌ای از مدرسین حوزه علمیه قم نیز در این تحصن شرکت کردند. اعلام شده است که این تحصن در اعتراض به بسته شدن فرودگاه‏ها و ممانعت از ورود امام خمینی به کشور برپا شده است و تا ورود امام خمینی به کشور نیز ادامه خواهد داشت. (کیهان ـ ش 10624ـ 9/11/1357ـ ص 1.)

آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی که آن زمان عضو شورای انقلاب بود و در تحصن دانشگاه تهران نقش ایفا می‌کردند، درباره علت تحصن و انتخاب محل‌ آن در مصاحبه‌ای می‌گویند "آن شبى که قرار بود ما صبح برویم تحصن بکنیم، آن روزى بود که امام قرار بود بیایند و نیامدند. ما رفتیم در بهشت زهرا و شهید بهشتى سخنرانى کردند و بنده قطعنامه را خواندم... یک سخنرانى شهید بهشتى کردند، بعد هم یک قطعنامه‌اى تهیه کرده بودیم. من هم رفتم قطعنامه را خواندم و برگشتیم. وقتى که برگشتیم صحبت شد که حالا قدم بعدى چه باشد؟ فکر تحصن در تهران بى‌ارتباط به تجربه‌ى تحصن در مشهد نبود، یعنى تجربه‌ موفق تحصن بیمارستان مشهد تشویق‌کننده بود به این تحصنى که در تهران انجام گرفت. مدتى بحث شد که کجا تحصن انجام بگیرد، بعضى مى‌گفتند در مسجد بازار -مسجد امام که آن وقت اسمش مسجد شاه بود- آن‌جا تحصن انجام بگیرد، بعضى جاهاى دیگر را پیشنهاد مى‌کردند یک وقت پیشنهاد دانشگاه هم شد که دیدیم بسیار جالب و از همه جهت این خوب هست."(مصاحبه با شبکه دوم تلویزیون درباره خاطرات دوران مبارزات انقلاب اسلامی؛ 1363/11/11).

بر سر در مسجد دانشگاه تهران پارچه نوشته‌ای نصب شده بود "تحصن جامعه روحانیت مبارز ایران در مسجد دانشگاه به عنوان اعتراض به جلوگیری از بازگشت امام خمینی به میان ملت." محلی هم برای سخنرانی در نظر گرفته شده بود. گروه‌های زیادی از مردم خوراک، پوشاک و دیگر وسایل ضروری برای روحانیون متحصن می‌بردند.

آیت‌الله طالقانی نیز در پیامی به متحصنین آمادگی خود را برای شرکت در این تحصن اعلام کرد و گفت که به زودی در این تحصن شرکت خواهند کرد.در طول برگزاری تحصن نیز تلگراف‌های زیادی از طرف علما و مردم شهرستان‌ها در تایید و پشتیبانی از هدف متحصنین مخابره شد. بعدازظهر اولین روز تحصن، آیت‌الله طالقانی نیز به جمع متحصنین پیوست.

حجت‌الاسلام سیدحسن طاهری خرم‌آبادی در خاطرات خود از تحصن روحانیون در مسجد دانشگاه تهران می‌گوید: «در میدان روحانیون نظریه تحصن در دانشگاه تهران طرفدار بیشتری داشت و بنده به اتفاق آقایان مطهری، خامنه‌ای، ربانی املشی، ربانی شیرازی و گروهی دیگر با مینی‌بوس راهی دانشگاه شدیم و اول صبح آنجا بودیم. وقتی وارد دانشگاه تهران شدیم بیست نفر از دانشجویان که از تحصن ما ‌آگاه شده بودند در آنجا حاضر شدند. و آیت‌الله مطهری، روی پله‌های مسجد دانشگاه ایستادند و اعلام کردند که ما در اعتراض به دولت که از ورود امام خمینی(ره) به کشور جلوگیری کرده‌اند در اینجا متحصن شویم و در همین جا به دنیا اعلام می‌کنیم تا برطرف شدن مانع، به تحصن خود ادامه خواهیم داد.» حجت‌الاسلام طاهری خرم‌آبادی در ادامه افزود: «بعد از استقرار ما در مسجد دانشگاه تهران، سیل جمعیت از نقاط مختلف به آنجا سرازیر شد. گروهی از مدرسان حوزه علمیه قم از همان صبح روز اول آمده بودند از جمله آقایان فاضل لنکرانی، قدوسی، راستی کاشانی. در کنار مسجد یکی دو اتاق بزرگ قرار داشت که آقایان در آنجا جمع شده بودند و کمیته‌هایی برای اداره تحصن تشکیل داده بودند. یکی از این کمیته‌ها، کمیته تبلیغات بود، دیگری کمیته رسیدگی به علمای شهرستانی بود. در این قسمت اسامی و مشخصات علمایی که از شهرستانها به متحصان می‌پیوستند، نوشته می‌شد تا برای انتشار، در اختیار خبرنگاران قرار گیرد… آقای خامنه‌‌ای مسئول کمیته تبلیغات شدند و من هم در جایگاه قائم‌مقام و معاون ایشان همکاری می‌کردم. یکی از دانشکده‌ها را به کمیته تبلیغات اختصاص دادند. […] در کمیته تبلیغات‌، مطالبی که باید در روزنامه‌ها مطرح می‌شد، مورد بررسی و تصویب قرار می‌گرفت. در مجموع فعالیت‏های تبلیغاتی تحصن را که در واقع از کارهای اساسی و اصلی بود، این کمیته انجام می‌داد. کمیته‌ای نیز برای پشتیبانی از متحصنان و مردمی که به ‌آنجا می‌آمدند تشکیل می‌شد و کار آن تعیین سخنران بود که برنامه منظمی داشته باشد و هر کس پشت تریبون نروند، زیرا در آن روزها گروههای مختلف از مسلمان گرفته تا ملحد، در جریان انقلاب وجود داشتند و برخی از این گروه‌ها تلاش می‌کردند که قضایا را به نفع خود تمام کنند. آیت‌الله مطهری یکی از سخنرانان بود و نماز جماعت نیز معمولاً توسط آیت‌الله طالقانی اقامه می‌شد.» (خاطرات آیت‌الله طاهری خرم‌آبادی ـ جلد 2ـ تهران ـ مرکز اسناد انقلاب اسلامی ـ‌1384ـ صص 287 ـ 284 )

انتخاب دانشگاه تهران برای تحصن امروز حرکت نمادین و گویایی بود که نشان می‌دهد جدایی طولانی میان حوزه و دانشگاه ناشی از علتی خارجی بود که همان دیکتاتوری و وابستگی رژیم شاه بود با حذف این دیکتاتوری از صحنه، پیوندی طبیعی میان دانشگاه و حوزه که دو نهاد علم و تقوا بود، برقرار گردید.‍ (کیهان هوایی ـ ش 824 ـ 30/1/1368 ـ 26)

در طول چندروز اقامت در دانشگاه تهران، برخی از علما تا آخر ساعت در مسجد می‌ماندند و برای استراحت و خواب بیرون می‌رفتند اما برخی از روحانیون که از شهرستان‌ها آمده بودند شب را در همان مسجد می‌ماندند و مردم نیز سعی می‌کردند شرایط را برای ادامه تحصن مهیا کنند.

تحصن روحانیون در دانشگاه تهران و حمایت‌های گسترده از آن چهار روز به طول انجامید و دولت بختیار مجبور شد به بستن فرودگاه‌ها پایان دهد. اتوبوس‌هایی متحصنان را از دانشگاه تهران به سمت مهرآباد برد تا شاهد بر زمین نشستن هواپیمای امام خمینی در تهران باشند.

 

 

فایل ضمیمه:

 

 

 


خروج




ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
» عضویت «
پیوندها

نهاد رهبری دانشگاه ها

خبرنامه دانشجویان ایران

پایگاه استاد شهید مطهری